حقوق نظام سلامت ایران

حقوق نظام سلامت ایران

ورشکستگی مؤسسات درمانی خصوصی و حمایت از بیماران و طلبکاران در حقوق ایران و اسناد آنسیترال

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 عضو هیأت علمی وابسته گروه حقوق، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه حقوق، گرایش حقوق تجارت بین‏ الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده
گسترش و خصوصی‌سازی بخش بهداشت و درمان، آسیب‌پذیری مالی مؤسسات درمانی را افزایش داده و تعارضی بنیادین میان ضرورت تصفیه دارایی‌ها و الزام به تداوم خدمات حیاتی و حفظ حقوق بیماران پدید آورده است؛ ازاین‌رو، هدف پژوهش حاضر تحلیل خلأهای حمایتی حقوق ورشکستگی ایران و واکاوی ظرفیت استانداردهای بین‌المللی آنسیترال در مدیریت بحران مالی این مؤسسات است. این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد تطبیقی، به بررسی جایگاه حقوقی بیماران و بستانکاران در قوانین تجاری ایران پرداخته و آن را با راهنمای قانون‌گذاری آنسیترال در حوزه ورشکستگی مقایسه کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد نظام حقوقی ایران به دلیل اتکای صرف بر رویکرد تصفیه‌ای، تفکیک نکردن بیمار از طلبکار عادی، فقدان تدابیر فوری برای جلوگیری از انحلال ناگهانی مراکز درمانی و بی‌توجهی به محرمانگی داده‌های سلامت، در صیانت از حق بر سلامت ناکارآمد است. در مقابل، اسناد آنسیترال با پیش‌بینی ابزارهایی نظیر توقف اقدامات اجرایی، تأمین مالی اضطراری و بازسازی ساختاری، زمینه‌ساز حفظ فعالیت بنگاه‌های ارائه‌دهنده خدمات عمومی می‌شوند. در نتیجه، برون‌رفت از این چالش مستلزم طراحی بسته‌ای سیاستی در حقوق ایران شامل پیش‌بینی سازوکار اداره موقت درمانی، تدوین پروتکل الزامی انتقال ایمن بیماران، صیانت ساختاری از پرونده‌های پزشکی، ایجاد حق تقدم محدود برای هزینه‌های درمانی بیماران و استقرار نظام هشدار زودهنگام توسط مدیران است تا تعادل میان حقوق طلبکاران و منافع عمومی سلامت محقق گردد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Insolvency of Private Healthcare Institutions and Protection of Patients and Creditors in Iranian Law and UNCITRAL Instruments

نویسندگان English

Farid Bayranvand 1
Mitra Omidi 2
1 ,Associate Faculty Member, Law Department, South Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Department of Law (Specialization: International Trade Law), Tehran South Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

The expansion and privatization of the healthcare sector have heightened the financial vulnerability of healthcare institutions, generating a fundamental conflict between the imperative of asset liquidation and the mandate to ensure the continuity of vital services while safeguarding patients’ rights. Accordingly, this study aims to analyze the protective gaps in Iranian insolvency law and explore the potential of international UNCITRAL standards in managing the financial crises of such institutions. Employing a descriptive-analytical and comparative approach, this research examines the legal status of patients and creditors under Iranian commercial laws and compares it with the UNCITRAL Legislative Guide on Insolvency Law. The findings reveal that the Iranian legal framework—owing to its exclusive reliance on a liquidation-oriented approach, failure to distinguish patients from ordinary creditors, lack of interim measures to prevent abrupt dissolutions, and disregard for the confidentiality of health data—remains inadequate in protecting the right to health. Conversely, UNCITRAL instruments facilitate the preservation of public service enterprises through mechanisms such as the stay of execution proceedings, post-commencement emergency financing, and structural reorganization. Consequently, resolving this dilemma requires designing a policy package within Iranian law encompassing interim healthcare administration, mandatory safe patient-transfer protocols, structural protection of medical records, limited statutory priority for patients’ treatment costs, and early warning duties for directors to strike a fair balance between creditors’ claims and public health interests.

کلیدواژه‌ها English

Healthcare Insolvency
UNCITRAL
Continuity of Service
Patient Rights
Interim Administration

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 06 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 05 مهر 1405
  • تاریخ پذیرش 06 مهر 1405